Gewicht verliezen, gezonder leven en meer energie. Steeds meer mensen kiezen bewust voor koolhydraatarme voeding om deze doelen te bereiken. Producten zoals aardappelen, rijst, pasta, de ‘good old’ boterham en hun suikerrijke neefjes worden steeds vaker van het menu geschrapt. Maar is het minderen van koolhydraten wel de beste en snelste weg naar een gezonder leven? In dit artikel probeer ik deze vraag zo goed mogelijk te beantwoorde.

Dankbare brandstof

Koolhydraten zijn een dankbare brandstof voor het menselijk lichaam. Insuline speelt hierbij een sleutelrol. Het hormoon wordt door het lichaam gebruikt om koolhydraten – omgezet in glucose – naar de lichaamscellen te transporteren. Een deel wordt opgeslagen als glycogeen in de spieren en lever. Dit is een soort ‘eerste energievoorraad’ voor het lichaam. Overtollig glucose wordt omgezet in lichaamsvet. Een ‘tweede energievoorraad’ voor het lichaam. Zolang het lichaam over glucose kan beschikken heeft het geen enkele reden om vet te verbranden en zal het overschot aan energie opslaan als vet.

Overschakelen

Het minderen van koolhydraten zorgt ervoor dat het lichaam over moet schakelen op een andere energiebron: vet. De vetten die je via je voeding binnen krijgt, worden uiteraard als eerste gebruikt. Hierna gaat het lichaam automatisch verder met je eigen vetcellen. En dat is precies wat de bedoeling is als je gewicht wilt verliezen! Om dit te bereiken is het natuurlijk wel belangrijk dat je minder calorieën binnen krijgt dan dat je eigenlijk nodig hebt. Anders heeft je lichaam genoeg aan je voeding en blijven de vetcellen keurig op hun plek zitten. 

Geen snaaidrang meer

Ongezonde koolhydraten – zoals koek, snoep, witbrood, witte rijst en gewone pasta – hebben nog een ander belangrijk nadeel. Omdat deze producten makkelijk te verwerken zijn voor het lichaam, stijgt de bloedsuikerspiegel – de hoeveelheid glucose (energie) in het bloed – snel tot hoge waarden. Deze opleving is slechts tijdelijk. Binnen een uur of drie is de bloedsuikerspiegel weer gedaald, maar dit keer tot onder de normale waarde. Dit zorgt ervoor dat er weer een enorme drang naar koolhydraten ontstaat. Kortom, de welbekende drang tot snaaien. Dit is een vervelende vicieuze cirkel waar veel mensen in blijven hangen en die op den duur voor onnodig overgewicht zorgt.

Tip: kijk naar de glycemische index

De zogenoemde Glycemische Index (GI) geeft aan hoe snel koolhydraten worden opgenomen en wat hun effect is op de bloedsuikerspiegel. Hoe lager de Glycemische Index hoe langer de vertering duurt en hoe stabieler de bloedsuikerspiegel blijft. Producten zoals basmati rijst, quinoa en volkoren ontbijtgranen (GI tussen de 35 en 50) zijn dus een veel betere keuze dan witbrood, friet en witte rijst (GI tussen de 70 en 95). Via deze link kom je op een website met de Glycemische Index van de belangrijkste koolhydraatrijke producten.

Minder schransneigingen en een voller gevoel

Misschien heb je het zelf wel eens ervaren: aan producten zoals patat, spaghetti en pizza kun je je helemaal te buiten gaan, terwijl je deze ‘schransneigingen’ bij vlees, vis en kip een stuk minder hebt. De reden hiervoor is simpel. Eiwitrijke producten zorgen voor een veel ‘voller gevoel’. Je kunt jezelf dus veel beter in de hand houden als je kiest voor een koolhydraatarme levensstijl.

Overtuigend wetenschappelijk bewijs

Het verhaal hierboven klinkt natuurlijk allemaal leuk en aardig, maar werkt het in de praktijk ook? Gelukkig wel! Er is veel wetenschappelijk bewijs dat het minderen van koolhydraten de beste manier is om gewicht te verliezen, je gezondheid te verbeteren en het risico op ziekten en aandoeningen te verminderen. De toonaangevende Amerikaanse website authoritynutrion.com heeft ons een hoop werk bespaard en 23 overtuigende onderzoeken op een rij gezet. In deze onderzoeken zijn koolhydraatarme diëten vergeleken met vetarme diëten. Hieronder zet ik een aantal bijzondere uitkomsten op een rij:

  • De overgrote meerderheid van de studies heeft kraakhelder aangetoond dat mensen die een koolhydraatarm dieet volgen twee tot drie keer zoveel gewicht verliezen als mensen die een vetarm dieet volgen.
  • In de meeste gevallen konden de proefpersonen die het koolhydraatarme dieet volgden net zoveel eten als ze wilden, terwijl de proefpersonen met het vetarme dieet aan een maximaal aantal calorieën gebonden waren.
  • De proefpersonen die het koolhydraatarme dieet volgden, verloren significant meer (gevaarlijk) buikvet.
  • De studies lieten overtuigend zien dat koolhydraatarm eten bijdraagt aan een betere gezondheid. Naast het verlies van gewicht kwam dit bijvoorbeeld tot uiting door een lager cholesterolgehalte, een stabielere bloedsuikerspiegel en een lagere bloeddruk.

Er komt geen eind aan de voordelen

Als ik nog iets dieper de wereld van wetenschappelijk onderzoek induik, komen er al snel nog een aantal bewezen gezondheidsvoordelen naar boven. Hieronder vind je een kort overzicht:

Afvallen met koolhydraatarm dieet kost geen spiermassa en kracht (bron)

Koolhydraatarm eten vertraagt de veroudering (bron)

Een koolhydraatarm dieet maakt het makkelijker om een gezond gewicht vast te houden (bron)

Low-carb dieet laat spieren groeien zonder training (bron)

Een koolhydraatarm geeft duursporters meer uithoudingsvermogen (bron)

Zijn er ook nadelen?

Grote nadelen van koolhydraatarm eten, heb ik zelf nooit ervaren. Wat wel goed is om te weten, is dat koolhydraatarm eten bij sommige mensen kan zorgen voor een slechte(re) adem. Vervelend, maar dit is met een mondwater zoals CB12 eenvoudig op te lossen. Een valkuil waar je voor moet oppassen, is het eten van teveel verzadigde vetten. Dat je voedingspatroon voor een groot deel vetten bestaat, is uiteraard geen vrijbrief om naar hartelust te gaan frituren. Gebruik hierbij gewoon je gezonde verstand.

Goed om te weten: Tijdens de overgang – en de periode hiervoor – wordt je lichaam steeds ongevoeliger voor insuline. Je hebt meer nodig om hetzelfde effect te bereiken. Bovendien worden de gevolgen zwaarder. Door te veel insuline in je bloed raakt de balans zoek, waardoor ook andere hormonen hun taak niet meer goed kunnen vervullen. De NewStart Box houdt hier rekening mee en helpt je om dit te doorbreken.